In Intelligente Organisaties ontdek je hoe je de kloof tussen menselijkheid en zakelijke doelstellingen overbrugt. Dit boek biedt concrete inzichten en tools om eigenaarschap te activeren en duurzame verandering te realiseren op individueel, team- en organisatieniveau. Het boek biedt duidelijke stappen en oefeningen om verandering echt in gang te zetten. VOV-bestuurslid Leen Lievens las deze must-read met een kritisch oog.
Auteur: Leen Lievens
Een tijdje geleden vroegen de collega’s van VOV me of ik het boek Intelligente organisaties van Lien Van den Driessche wilde reviewen. Een vraag waar ik geen seconde over moest nadenken.
Waarom? Omdat ik al jaren sterk geloof in het verzoenen van zakelijke doelstellingen en mensgericht werken. In mijn rol als manager pleit ik daar consequent voor. Niet als ideaalbeeld, maar als realistische ambitie. Voor mij is het geen of-of, maar een én-én-verhaal. En ja: ik heb ook al ervaren dat het effectief kan werken in de praktijk.
Tegelijk weet ik hoe uitdagend dat is. Hoe snel die balans onder druk komt te staan. Dus ik was oprecht benieuwd wat dit boek mij zou brengen.
Niveau 1 – Jezelf versterken
Het boek start sterk door meteen de kloof tussen business en being te benoemen. Die én-én-benadering is allesbehalve evident. Dat herkenningspunt trok me meteen mee.
Een concept dat voor mij bleef hangen, is het verschil tussen een finite en een infinite mindset. We sturen vaak op eindpunten, targets en afvinkbare doelen. Terwijl een infinite mindset je uitnodigt om te kiezen voor richting in plaats van eindpunten. Je blijft herdefiniëren, meebewegen en betekenis geven, zonder je kompas te verliezen.
Iets wat voor veel managers niet zo evident is, merk ik zelf bij de complexere changeprojecten die ik samen met mijn team uitvoer bij klanten.
Niveau 2 – Anderen meenemen: engagement als informatiebron
Het tweede niveau gaat over anderen meenemen, en hier vond ik het boek bijzonder sterk in zijn nuance.
De kracht van radicaal eerlijk spreken wordt gekoppeld aan iets wat minstens even belangrijk is: radicaal eerlijk luisteren. Niet luisteren om te overtuigen, maar om écht te begrijpen wat er leeft.
Het boek maakt onderscheid tussen vier vormen van engagement. In een ideale wereld handelt iedereen vanuit transformationeel engagement, gedreven door betekenis en eigenaarschap. Maar zo werkt het nu eenmaal niet.
Wat ik hier bijzonder waardevol vond, is de expliciete erkenning dat elk type engagement informatie bevat. Voor leidinggevenden is dit geen probleem om op te lossen, maar een bron om uit te leren: wat zegt dit engagement over wat er leeft, schuurt of ontbreekt?
Een quote uit het boek die blijft hangen:
“Mensen zijn geen rationele wezens die af en toe voelen; we zijn emotionele en intuïtieve wezens die soms rationeel denken.”
Niveau 3 – Verankering
Het derde niveau — verankering in organisaties — raakte misschien wel het meest aan mijn eigen praktijk en de consultingopdrachten die we doen.
“We hebben het geprobeerd met ambassadeurs, maar dat werkte niet.”
Een uitspraak die ik zéér vaak hoor in complexe verandertrajecten. De term ‘actiecirkel’ vond ik daarbij bijzonder krachtig.
Een belangrijke takeaway in dit hoofdstuk: verandering vraagt niet alleen inzicht in wat we denken dat nodig is, maar ook in wat de organisatie vandaag tegenhoudt. Je kan nog zoveel stimuleren, motiveren en opleiden — als de remmen onzichtbaar blijven, gebeurt er niets.
Niveau 4 – Toekomstwaardige organisaties
Op macroniveau pleit het boek voor toekomstwaardige organisaties die durven kiezen voor een infinite mindset en een duidelijke langetermijnvisie.
Niet winnen, maar blijven bijdragen. Niet los van de context, maar in verbinding met wat mens én natuur nodig hebben. Ik was oprecht blij met de conclusie dat we moeten evolueren van VUCA 1.0 naar VUCA 2.0: niet langer gefocust op alles wat mis kan gaan, maar uitnodigend tot meebewegen.
Mijn conclusie
Het zijn uitdagende tijden voor veel organisaties. De economische realiteit is scherp en onmiskenbaar. Wat Intelligente organisaties voor mij sterk maakt, is de positieve en mature insteek: mensgericht werken is geen luxe, maar een strategische noodzaak.
Zeker ook in tijden van AI. Waar AI patronen kan herkennen, zijn wij als mensen geen patroonvolgers, maar patroonbrekers. Net daarin ligt onze kracht.
Wat bracht dit boek mij?
Voor mij bracht het vooral bevestiging en een sterke koppeling met wat ik zelf zie en ervaar in de praktijk. Voor wie al veel ervaring heeft in change en organisatieontwikkeling zal het boek misschien geen baanbrekende inzichten bevatten, maar het biedt zeker iets waardevols: kadering, taal en houvast om het juiste gesprek te blijven voeren.
En soms is dat precies wat nodig is.
Recensie: Intelligente organisaties - Lien Van den Driessche